OSOBY

KUJAWSKIE KAPELE LUDOWE - ARTYŚCI I ICH TWÓRCZOŚĆ

Patyk Maria

Miejsce urodzeniaPiecki koło Kruszwicy
Data urodzenia1924--
Data śmierci2011-12-17
Lista atrybutówkierownik zespołu

Maria Patyk (1924-2011) założycielka i długoletnia kierowniczka Zespołu Regionalnego „Kujawy” w Sławsku Wielkim. 

Maria Patyk - założycielka i długoletnia kierowniczka Zespołu Regionalnego „Kujawy” w Sławsku Wielkim.

Urodziła się w 1924 roku w Pieckach w pobliżu Kruszwicy, pochodziła ze starej rodziny kujawskiej, córka Jana i Marty Patyków. Przed wojną ukończyła szkołę powszechną i dwie klasy gimnazjum. W czasie okupacji była zmuszona do pracy w niemieckim gospodarstwie rolnym. Po wojnie, po maturze podjęła pracę w szkolnictwie – przez pierwsze trzy lata uczyła w szkole w Woli Wapowskiej, a następnie aż 32 lata w Szkole Podstawowej w Sławsku Wielkim (1947 - 1979 ). Ukończyła Seminarium Nauczycielskie w Toruniu oraz biologię na Uniwersytecie Łódzkim. Była nauczycielką, pełniła funkcję przewodniczącej Koła Gospodyń Wiejskich oraz współpracowała z Ośrodkiem Nowoczesnej Gospodyni, a w swej macierzystej szkole prowadziła działalność kulturalno-oświatową. Działając w zespole  zabiegała o zdobycie i utrzymanie „prawdziwie kujawskiego” repertuaru. Przygotowywała widowiska m.in. „Postrzyżyny u Piasta” według „Starej baśni” Kraszewskiego, czy też inscenizację wesela kujawskiego na podstawie wspomnień starszych mieszkańców wsi. Po kursie Haliny Mikułowskiej (wiosną 1966), która przeprowadziła w Sławsku pierwszy kurs haftu kujawskiego1, Maria Patyk poświęciła wiele swego czasu na opanowanie technik haftu kujawskiego na różnych częściach kobiecego stroju. Przeprowadziła 55 kursów w wielu miejscowościach regionu. Efektem tej  działalności  stało się powstanie na terenie Kujaw Zachodnich blisko dwudziestoosobowej grupy hafciarek kujawskich.

W roku 1982 została przyjęta do ogólnopolskiego Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie. 

W latach 80. udostępniła Ewie Kowalczyk - założycielce i kierowniczce Zespołu Ludowego "Radojewiczanie" - publikacje z melodiami i tekstami ludowych kujawskich utworów (Oskar Kolberg, Dzieła wszystkie. Tom III Kujawy cz. I, Tom IV Kujawy cz. II, Warszawa 1867; Paweł Billert, Pieśni ludowe Kujaw, Pałuk i Kaszub, PWM, Kraków 1972; Barbara Krzyżaniak, Aleksander Pawlak, Jarosław Lisakowski, Polska pieśń i muzyka ludowa. Źródła i materiały. Tom I Kujawy, cz. I Słowa, cz. II Melodie, Kraków 1974-1975). Dzięki temu Ewa Kowalczyk mogła przekształcić dotychczasowy repertuar swojej grupy na ściśle związany z kulturą muzyczną regionu.

16 października 1999 roku Maria Patyk brała udział w nagraniach Zespołu Folklorystycznego "Kujawy" w Sławsku Wielkim dokonanych w Szkole Podstawowej w Sławsku Wielkim. Wraz z grupą śpiewaczą wykonała wtedy 29 utworów (Co to tutej po tych babach; Dzinkuje ci łojcze; Hejże, hejże panno młodo; Jeszcze ty dziś do nas Marysiu należysz; Łoj, świci sie, świci na kościele krzyżyk; Pani matko tego domu; Policz Maryś, policz, ile dziur jest w dachu; Wyjdźże matko za próg; Wyleciała spod komina żaba; A mom ci ja śtyry kunie siwe; Darmo dziewcze darmo bierzesz sobie jarzmo; Jo Kujawiak, ty Kujawiak; Kujawianka łod Kruszwicy; Karasie pannom, szczupaki mężatkom; Nad jeziorem stoi chłopiec, bury wąsik ma; Nie chodź koło woza; Oj, świeci miesiąc, świeci; Oj czy moja, czy nie moja; Wyndruj ze mną oj dziewulo; Żebym wiedziała, wiedziała; Usiadła Marysia na biołym kamieniu; A dzień dobry; Czemu nie orzesz, chłopalu; Oj, słynyły ci Kujawy; Owczaryszkowie, z Kujaw synowie; Co byś wolała dziewucho; A po cóżeś do mnie przylazł; Z góry woda ciecze; Nie chcą mnie wydać, to czekać nie będę).

Maria Patyk współpracowała z polskimi zespołami ludowymi na Wileńszczyźnie i Białorusi. Od początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku włączyła się czynnie w przekazywanie pomocy materialnej dla Polaków na Wschodzie.

Otrzymała  Honorowe Obywatelstwo gminy Kruszwica, w roku 1996 otrzymała prestiżową Nagrodę i Medal im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”, 11 listopada 2001 roku odznaczono ją Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Imię Marii Patyk nosi obecnie Szkoła Podstawowa w Sławsku Wielkim

 

1 Halina Mikułowska, Strój kujawski. Atlas polskich strojów ludowych, Poznań 1953.

opr. A Kłaput-Wiśniewska 

Zob. Wanda Szkulmowska, Książeczka dołączona do płyty CD Zespół Ludowy "Radojewiczanie". Kujawy Ziemio ma..., Radojewice 2015.

Wanda Szkulmowska, Kapele kujawskie (część 5). Muzykowanie w Sławsku Wielkim, Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy, Bydgoszcz 2018, ss. 247-273.

Edytowała: Monika Biesaga

audio mp3AUDIO
"A dzień dobry"

"A dzień dobry"

audio mp3AUDIO
"A mom ci ja śtyry kunie siwe"

"A mom ci ja śtyry kunie siwe"

audio mp3AUDIO
A po cóżeś do mnie przylazł

A po cóżeś do mnie przylazł

audio mp3AUDIO
"Co byś wolała, dziewucho"

"Co byś wolała, dziewucho"

audio mp3AUDIO
"Co to tutej po tych babach"

"Co to tutej po tych babach"

audio mp3AUDIO
"Czemu nie orzesz, chłopalu"

"Czemu nie orzesz, chłopalu"

audio mp3AUDIO
Czemu nie orzesz II

Czemu nie orzesz II

audio mp3AUDIO
Czemu żeś mnie matuleńko za mąż wydała

Czemu żeś mnie matuleńko za mąż wydała

audio mp3AUDIO
"Darmo dziewcze darmo bierzesz sobie jarzmo"

"Darmo dziewcze darmo bierzesz sobie jarzmo"

audio mp3AUDIO
"Dzinkuje ci łojcze"

"Dzinkuje ci łojcze"

audio mp3AUDIO
"Hejże, hejże panno młodo"

"Hejże, hejże panno młodo"

audio mp3AUDIO
Jak ty miewasz Kasiu droga, Kasiu jedyna

Jak ty miewasz Kasiu droga, Kasiu jedyna

audio mp3AUDIO
"Jeszcze ty dziś do nas Marysiu należysz"

"Jeszcze ty dziś do nas Marysiu należysz"

audio mp3AUDIO
"Jo Kujawiok, ty Kujawiok"

"Jo Kujawiok, ty Kujawiok"

obraz pngOBRAZ
Kapela zespołu regionalnego "Kujawy" ze Sławska Wielkiego

Kapela zespołu regionalnego "Kujawy" ze Sławska Wielkiego

audio mp3AUDIO
"Karasie pannom, szczupaki mężatkom"

"Karasie pannom, szczupaki mężatkom"

audio mp3AUDIO
"Kujawionka łod Kruszwicy"

"Kujawionka łod Kruszwicy"

audio mp3AUDIO
Kujawy, Kujawy (Sławsk Wielki)

Kujawy, Kujawy (Sławsk Wielki)

audio mp3AUDIO
"Kujawy, Kujawy ziemio ma"

"Kujawy, Kujawy ziemio ma"

audio mp3AUDIO
"Łoj, świci sie, świci na kościele krzyżyk"

"Łoj, świci sie, świci na kościele krzyżyk"

obraz pngOBRAZ
Maria Patyk

Maria Patyk

obraz pngOBRAZ
Maria Patyk, 1996

Maria Patyk, 1996

obraz pngOBRAZ
Maria Patyk w dniu nadania medalu i nagrody Oskara Kolberga

Maria Patyk w dniu nadania medalu i nagrody Oskara Kolberga

audio mp3AUDIO
"Nad jeziorem stoi chłopiec, bury wąsik ma"

"Nad jeziorem stoi chłopiec, bury wąsik ma"

audio mp3AUDIO
"Nie chcą mnie wydać, to czekać nie będę"

"Nie chcą mnie wydać, to czekać nie będę"

audio mp3AUDIO
"Nie chodź koło woza"

"Nie chodź koło woza"

audio mp3AUDIO
"Oj czy moja, czy nie moja"

"Oj czy moja, czy nie moja"

audio mp3AUDIO
"Oj, słynyły ci Kujawy"

"Oj, słynyły ci Kujawy"

audio mp3AUDIO
"Oj, świeci miesiąc, świeci"

"Oj, świeci miesiąc, świeci"

audio mp3AUDIO
"Owczaryszkowie, z Kujaw synowie"

"Owczaryszkowie, z Kujaw synowie"

audio mp3AUDIO
"Pani matko tego domu"

"Pani matko tego domu"

film aviVIDEO
Pieśń: Co Kujawy, to Kujawy   (a cappella)

Pieśń: Co Kujawy, to Kujawy (a cappella)

audio mp3AUDIO
"Policz Maryś, policz, ile dziur jest w dachu"

"Policz Maryś, policz, ile dziur jest w dachu"

film aviVIDEO
Rozmowa z Marią Patyk

Rozmowa z Marią Patyk

obraz pngOBRAZ
Śpiewaczki zespołu regionalnego "Kujawy" ze Sławska Wielkiego

Śpiewaczki zespołu regionalnego "Kujawy" ze Sławska Wielkiego

audio mp3AUDIO
"Usiadła Marysia na biołym kamieniu"

"Usiadła Marysia na biołym kamieniu"

audio mp3AUDIO
Wiązanka pieśni ludowych

Wiązanka pieśni ludowych

audio mp3AUDIO
"Wyjdźże matko za próg"

"Wyjdźże matko za próg"

audio mp3AUDIO
"Wyndruj ze mną oj dziewulo"

"Wyndruj ze mną oj dziewulo"

audio mp3AUDIO
Zaszło słońce, zaszło (Sławsk Wielki)

Zaszło słońce, zaszło (Sławsk Wielki)

obraz pngOBRAZ
Zespół regionalny "Kujawy" ze Sławska Wielkiego

Zespół regionalny "Kujawy" ze Sławska Wielkiego

audio mp3AUDIO
"Z góry woda ciecze"

"Z góry woda ciecze"

audio mp3AUDIO
Z tamtej strony wody

Z tamtej strony wody

audio mp3AUDIO
"Żebym wiedziała, wiedziała"

"Żebym wiedziała, wiedziała"

audio mp3AUDIO
Żono kochana moja

Żono kochana moja

Kujawskie Kapele Ludowe - artyści i ich twórczość

Projekt sfinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Copyright © 2000-2019 Akademia Muzyczna w Bydgoszczy - Pracownia kultury muzycznej Pomorza i Kujaw i folklorystyki